3. Makavejska 4

Stari zavet

1

I svuda gde je stigla ova naredba (cara Ptolomeja), organizovane su neznabošcima javnim troškom gozbe sa vriskom i veseljem, kao da je, izdavna u njima ukorenjena mržnja u srcu (κατά διάνοιαν) (prema Jevrejima), sada se (zajedno) sa slobodom ispoljavala.

ΠΑΝΤΗ δέ, ὅπου προσέπιπτε τοῦτο τὸ πρόσταγμα, δημοτελὴς συνίστατο τοῖς ἔθνεσιν εὐωχία μετὰ ἀλαλαγμῶν καὶ χαρᾶς, ὡς ἂν τῆς προκατεσκιρρωμένης αὐτοῖς πάλαι κατὰ διάνοιαν μετὰ παρρησίας συνεκφαινομένης ἀπεχθείας.

0
2

A među Judejcima beše neutešna žalost i sveplačni sa suzama vapaj, jer im srce beše odasvud raspaljeno uzdi-sajima, i ridahu zbog iznenada donete protiv njih neočekivane presude uništenja.

τοῖς δὲ Ἰουδαίοις ἀνήκεστον πένθος ἦν καὶ πανόδυρτος μετὰ δακρύων βοή, στεναγμοῖς πεπυρωμένης τῆς αὐτῶν πάντοθεν καρδίας, ὀλοφυρομένων τὴν ἀπροσδόκητον ἐξαίφνης ἐπικριθεῖσαν αὐτοῖς ὀλεθρίαν.

0
3

Koja oblast, ili koji grad, ili koje uopšte naseljeno mesto, ili ko]i putevi ne behu ispunjeni njihovom kuknjavom i lelecima?

τίς νομὸς ἢ πόλις ἢ τίς τὸ σύνολον οἰκητὸς τόπος ἢ τίνες ἀγυιαὶ κοπετοῦ καὶ γόων ἐπ' αὐτοῖς οὐκ ἐνεπιπλῶντο;

0
4

Jer su tako sa grubošću nemilosrdne duše grupno odašiljani (caru) od mesnih vojnih zapovednika, da su, zbog neobičnih mučenja, i neki od neprijatelja, gledajući na opšte ljudsko sažaljenje i pomišljajući na neizvesnu prevratnost (ljudskog) života, oplakivali njihovo zlonesrećno odašiljanje (u progonstvo).

οὕτω γὰρ μετὰ πικρίας ἀνοίκτου ψυχῆς ὑπὸ τῶν κατὰ πόλιν στρατηγῶν ὁμοθυμαδὸν ἐξαπεστέλλοντο, ὥστε ἐπὶ ταῖς ἐξάλλοις τιμωρίαις καί τινας τῶν ἐχθρῶν λαμβάνοντας πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὸν κοινὸν ἔλεον καὶ λογιζομένους τὴν ἄδηλον τοῦ βίου καταστροφήν, δακρύειν αὐτῶν τὴν τρισάθλιον ἐξαποστολήν.

0
5

Jer odvođeno bi mnoštvo staraca ukrašenih sedinom, koji zbog sporosti nogu u sled starosti i pogrbljenosti, biše (od vojnika) bez ikakvog stida prisiljavani da se brzo kreću, te padahu (po putu).

ἤγετο γὰρ γεραιῶν πλῆθος πολιᾷ πεπυκασμένων, τὴν ἐκ τοῦ γήρως νωθρότητα ποδῶν ἐπίκυφον ἀνατροπῆς ὁρμῇ βιαίας ἁπάσης αἰδοῦς ἄνευ πρὸς ὀξεῖαν καταχρωμένων πορείαν.

0
6

A i mlade žene, koje su nedavno radi zajednice braka tek uvedene u bračnu odaju, umesto u radosti uzeše udela u plaču, i kosa im, mirisima namazana, bi ulepljena prašinom, i biše vođene gologlave, te umesto svadbenih pesama sve imađahu plač, rastrzavane mukama od tuđinaca.

αἱ δὲ ἄρτι πρὸς βίου κοινωνίαν γαμικὸν ὑπεληλυθυῖαι παστὸν νεάνιδες, ἀντὶ τέρψεως μεταλαβοῦσαι γόους καὶ κόνει τὴν μυροβραχῆ πεφυρμέναι κόμην, ἀκαλύπτως δὲ ἀγόμεναι, θρῆνον ἀνθ' ὑμεναίων ὁμοθυμαδὸν ἐξῆρχον ὡς ἐσπαραγμέναι σκυλμοῖς ἀλλοεθνέσι·

0
7

I vezane behu javno i nasilno vučene do ukrcavanja u lađu.

δέσμιαι δὲ δημόσιαι μέχρι τῆς εἰς τὸ πλοῖον ἐμβολῆς εἵλκοντο μετὰ βίας.

0
8

Njihovi pak supruzi, u punom mladalačkom uzrastu, konopcima umesto mladenačkim vencima vezani oko vratova, umesto gozbi i mladalačke bezbrižnosti, provođahu ostale dane braka u plaču, gledajući pakao gde im već leži kraj nogu.

οἵ τε τούτων συζυγεῖς βρόχοις ἀντὶ στεφέων τοὺς αὐχένας περιπεπλεγμένοι μετὰ ἀκμαίας καὶ νεανικῆς ἡλικίας, ἀντὶ εὐωχίας καὶ νεωτερικῆς ραθυμίας τὰς ἐπιλοίπους τῶν γάμων ἡμέρας ἐν θρήνοις διῆγον, παρὰ πόδας ἤδη τὸν ᾅδην ὁρῶντες κείμενον.

0
9

I biše odvedeni (u lađe) na način zverova, vučeni u teškim gvozdenim okovima, a (u lađama) neki biše vezani vratovima za klupe lađa, a neki opet nogu vezanih neraskidivim okovima.

κατήχθησαν δέ θηρίων τρόπον ἀγόμενοι σιδηροδέσμοις ἀνάγκαις, οἱ μὲν τοῖς ζυγοῖς τῶν πλοίων προσηλωμένοι τοὺς τραχήλους, οἱ δὲ τοὺς πόδας ἀρρήκτοις κατησφαλισμένοι πέδαις,

0
10

I još (uz to), iznad njih bi postavljen gust red dasaka, da bi im odasvud oči bile u mraku, imajući (tako) za celo vreme plovljenja (do Aleksandrije) tretman zločinaca.

ἔτι καὶ τῷ καθύπερθε πυκνῷ σανιδώματι διακειμένῳ, ὅπως πάντοθεν ἐσκοτισμένοι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀγωγὴν ἐπιβούλων ἐν παντὶ τῷ κατάπλῳ λαμβάνωσι.

0
11

A kada biše dovedeni do mesta zvanog Shedija i plovidba bi okončana, kao što je car bio odredio, zapovedi da ih okupe u Hipodrom ispred grada (Aleksandrije), koji imađaše visoko ogradno okruženje - i beše veoma pogodan za primer poruge svima koji ulaze u grad i onima koji iz grada odlažahu u unutrašnjost zemlje - da ne bi (Judeji) opštili ni sa njegovim vojnicima, niti uopšte bili udostojeni krova.

Τούτων δὲ ἐπὶ τὴν λεγομένην Σχεδίαν ἀχθέντων καὶ τοῦ παράπλου περανθέντος, καθὼς ἦν δεδογματισμένον τῷ βασιλεῖ, προσέταξεν αὐτοὺς ἐν τῷ πρὸ τῆς πόλεως ἱπποδρόμῳ παρεμβαλεῖν ἀπλέτῳ καθεστῶτι περιμέτρῳ καὶ πρὸς παραδειγματισμὸν ἄγαν εὐκαιροτάτῳ καθεστῶτι πᾶσι τοῖς καταπορευομένοις εἰς τὴν πόλιν καὶ τοῖς ἐκ τούτων εἰς τὴν χώραν στελλομένοις πρὸς ἐκδημίαν πρὸς τὸ μηδὲ ταῖς δυνάμεσιν αὐτοῦ κοινωνεῖν, μηδὲ τὸ σύνολον καταξιῶσαι περιβόλων.

0
12

A kada to bi, ču (car) da njihovi sunarodnici tajno odlaze iz grada da izbliza (vide i) oplakuju nesrećnu sudbinu svoje braće;

ὡς δὲ τοῦτο ἐγενήθη, ἀκούσας τοὺς ἐκ τῆς πόλεως ὁμοεθνεῖς κρυβῇ ἐκπορευομένους πυκνότερον ἀποδύρεσθαι τὴν ἀκλεᾶ τῶν ἀδελφῶν ταλαιπωρίαν,

0
13

Pa se razgnjevi i naredi da i njima zajedno na isti način strogo učine kao onima, te da ni na koji način ne izbegnu njihovu kaznu.

διοργισθεὶς προσέταξε καὶ τούτοις ὁμοῦ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπιμελῶς ὡς ἐκείνοις ποιῆσαι μὴ λειπομένοις κατὰ μηδένα τρόπον τῆς ἐκείνων τιμωρίας,

0
14

A da se sve pleme (το φϋλον, Judejsko) popiše po imenu, da ih, ne kao kroz nekada ranije poznate ropske radove, nego telesno da ih unakaze kroz naređena mučenja i na kraju unište za jedan dan.

ἀπογραφῆναι δὲ πᾶν τὸ φῦλον ἐξ ὀνόματος, οὐκ εἰς τὴν ἔμπροσθε βραχεῖ προδεδηλωμένην τῶν ἔργων κατάπονον λατρείαν, στρεβλωθέντας δὲ ταῖς παρηγγελμέναις αἰκίαις τὸ τέλος ἀφανίσαι μιᾶς ὑπὸ καιρὸν ἡμέρας.

0
15

Tako bivaše njihov popis sa grubom žurbom i revnosnim utrkivanjem, od istoka sunčevog do zapada, u toku četrdeset dana, imajući neuspešan kraj.

ἐγίνετο μὲν οὖν ἡ τούτων ἀπογραφὴ μετὰ πικρᾶς σπουδῆς καὶ φιλοτίμου προσεδρείας ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν, ἀνήνυτον λαμβάνουσα τὸ τέλος ἐπὶ ἡμέρας τεσσαράκοντα.  16 Μεγάλως δὲ καὶ διηνεκῶς ὁ βασιλεὺς χαρᾷ πεπληρωμένος, συμπόσια ἐπὶ πάντων τῶν εἰδώλων συνιστάμενος, πεπλανημένῃ πόρρω τῆς ἀληθείας φρενὶ καὶ βεβήλῳ στόματι, τὰ μέν κωφὰ καὶ μὴ δυνάμενα αὐτοῖς λαλεῖν ἢ ἀρήγειν ἐπαινῶν, εἰς δὲ τὸν μέγιστον Θεὸν τὰ μὴ καθήκοντα λαλῶν.

0
16

A car naveliko sve vreme ispunjavan zadovoljstvom, činjaše simpozijume (gozbe) kod svih idolišta, hvaleći zabludelim daleko od istine razumom i prljavim ustima gluve idole, koji im ne mogu govoriti ni pomagati, a protiv Prevelikoga Boga govoraše neprilične stvari.

0
17

A posle napredrečenoga vremenskog perioda, izvestiše pisari cara da više ne mogu vršiti popis Judejaca usled njihovog neizbrojivog mnoštva.

μετὰ δὲ τὸ προειρημένον τοῦ χρόνου διάστημα προσηνέγκαντο οἱ γραμματεῖς τῷ βασιλεῖ μηκέτι ἰσχύειν τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀπογραφὴν ποιεῖσθαι διὰ τὴν ἀμέτρητον αὐτῶν πληθύν,

0
18

Jer ih u unutrašnjosti zemlje ima još vrlo mnogo, od kojih neki behu još okupljeni po kućama, a drugi po mestima (rasejani), tako da je (popisivanje) bilo nemoguće svim vojnim zapovednicima po Egiptu.

καίπερ ὄντων κατὰ τὴν χώραν ἔτι τῶν πλειόνων, τῶν μὲν κατὰ τὰς οἰκίας ἔτι συνεστηκότων, τῶν δὲ καὶ κατὰ τόπον, ὡς ἀδυνάτου καθεστῶτος πᾶσι τοῖς ἐπ' Αἴγυπτον στρατηγοῖς.

0
19

A kada im (car) strožije zapreti, kao da su bili podmićeni da izmisle izbegavanje (polisa), desi se da se i on jasno ubedi u to.

ἀπειλήσαντος δὲ αὐτοῖς σκληρότερον ὡς δεδωροκοπημένοις εἰς μηχανὴν τῆς ἐκφυγῆς, συνέβη σαφῶς αὐτὸν περὶ τούτου πεισθῆναι,

0
20

Jer mu sa dokazom govorahu (pisari): da im je nestalo i hartije i pisarskih pera kojima su se služili.

λεγόντων μετὰ ἀποδείξεως καὶ τὴν χαρτηρίαν ἤδη καὶ τοὺς γραφικοὺς καλάμους, ἐν οἷς ἐχρῶντο, ἐκλελοιπέναι.

0
21

A ovo beše delo (ενέργεια) nepobedivog Promisla Onoga Koji s neba pomagaše Judejcima.

τοῦτο δὲ ἦν ἐνέργεια τῆς τοῦ βοηθοῦντος τοῖς Ἰουδαίοις ἐξ οὐρανοῦ προνοίας ἀνικήτου.

0