Stari zavet
A prvosveštenik Simon, pavši na kolena naspram Hrama i ruke ispruživši smerno, učini ovakvu molitvu:
Ο μὲν οὖν ἀρχιερεὺς Σίμων ἐξεναντίας τοῦ ναοῦ κάμψας τὰ γόνατα καὶ τὰς χεῖρας προτείνας εὐτάκτως, ἐποιήσατο τὴν δέησιν τοιαύτην.
"Gospode, Gospode, Care nebesa i Vladaru sve tvari, Sveti u svetima, Jedinovladajući (Μόναρχέ), Svedržitelju, pogledaj na nas ugnjetavane od bezbožnoga i skvernoga, drskošću i moćju nadmenoga!
Κύριε Κύριε, βασιλεῦ τῶν οὐρανῶν καὶ δέσποτα πάσης κτίσεως, ἅγιε ἐν ἁγίοις, μόναρχε, παντοκράτωρ, πρόσχες ἡμῖν καταπονουμένοις ὑπὸ ἀνοσίου καὶ βεβήλου θράσει καὶ σθένει πεφρυαγμένου.
Jer Ti si Tvorac svega i sve održavaš, Gospodar si pravedni, i one koji drskošću i gordošću nešto čine Ti sudiš.
σὺ γὰρ ὁ κτίσας τὰ πάντα καὶ τῶν ὅλων ἐπικρατῶν δυνάστης δίκαιος εἶ καὶ τοὺς ὕβρει καὶ ἀγερωχίᾳ πράσσοντάς τι κρίνεις.
Ti si one koji su ranije nepravdu učinili, među kojima behu divovi što se uzdaše u snagu i drskost, pogubio, navevši na njih neizmernu vodu (potopa).
σὺ τοὺς ἔμπροσθεν ἀδικίαν ποιήσαντας, ἐν οἷς καὶ γίγαντες ἦσαν ρώμῃ καὶ θράσει πεποιθότες, διέφθειρας ἐπαγαγὼν αὐτοῖς ἀμέτρητον ὕδωρ.
Ti si Sodomljane, koji činjahu gordost i biše poznati po porocima, ognjem i sumporom spržio, stavivši ih za primer sledećim naraštajima.
σὺ τοὺς ὑπερηφανίαν ἐργαζομένους Σοδομίτας, διαδήλους ταῖς κακίαις γενομένους, πυρὶ καὶ θείῳ κατέφλεξας, παράδειγμα τοῖς ἐπιγινομένοις καταστήσας.
Ti si drskoga Faraona, koji je porobio narod Tvoj sveti Izrailj, kaznio mnogim i raznim kaznama, obznanivši Tvoju silu i time obznanivši Tvoju veliku vlast;
σὺ τὸν θρασὺν Φαραὼ καταδουλωσάμενον τὸν λαόν σου τὸν ἅγιον Ἰσραήλ, ποικίλαις καὶ πολλαῖς δοκιμάσας τιμωρίαις, ἐγνώρισας τὴν σὴν δυναστείαν, ἐφ' αἷς ἐγνώρισας τὸ μέγα σου κράτος·
I kad on gonjaše narod (Tvoj) s kolima i velikim mnoštvom, pokrio si dubinom morskom, a one koji su se pouzdali (έμπιστεύσαντας pοverovali) u Tebe - Gospodara svekolike tvorevine, čitave si proveo;
καὶ ἐπιδιώξαντα αὐτὸν σὺν ἅρμασι καὶ ὄχλων πλήθει ἐπέκλυσας βάθει θαλάσσης, τοὺς δὲ ἐμπιστεύσαντας ἐπὶ σοὶ τῷ τῆς ἁπάσης κτίσεως δυναστεύοντι σώους διεκόμισας,
Koji kada videše dela ruke Tvoje, hvalu odadoše Tebi Pantokratoru!
οἳ καὶ συνιδόντες ἔργα σῆς χειρὸς ᾔνεσάν σε τὸν παντοκράτορα.
Ti, Care, stvorivši beskrajnu i neizmernu Zemlju, izabrao si grad ovaj i osvetio mesto ovo u Ime Tvoje, Koji nemaš potrebe ni u čemu; i proslavio si veličanstvenim javljanjem (παρεδόξασας εν επιφάνεια μεγαλοπρεπει), učinivši sastav njegov na slavu velikog i prečasnog Imena Tvog.
σύ, βασιλεῦ, κτίσας τὴν ἀπέραντον καὶ ἀμέτρητον γῆν, ἐξελέξω τὴν πόλιν ταύτην καὶ ἁγιάσας τὸν τόπον τοῦτον εἰς ὄνομά σοι τῷ τῶν ἁπάντων ἀπροσδεεῖ καὶ παρεδόξασας ἐν ἐπιφανείᾳ μεγαλοπρεπεῖ, σύστασιν ποιησάμενος αὐτοῦ πρὸς δόξαν τοῦ μεγάλου καὶ ἐντίμου ὀνόματός σου.
I ljubeći (αγαπών) dom Izrailjev obećao si da: ako bude našeg odstupanja, i naiđe na nas stešnjenost, pa dođemo u mesto ovo i pomolimo se, uslišićeš molitvu našu.
καὶ ἀγαπῶν τὸν οἶκον τοῦ Ἰσραὴλ ἐπηγγείλω δὴ ὅτι ἐὰν γένηται ἡμῶν ἀποστροφὴ καὶ καταλάβῃ ἡμᾶς στενοχωρία καὶ ἐλθόντες εἰς τὸν τόπον τοῦτον δεηθῶμεν, εἰσακούσῃ τῆς δεήσεως ἡμῶν.
I zaista si Veran i Istinit!
καὶ δὴ πιστὸς εἶ καὶ ἀληθινός.
Pa pošto si više puta, kad oci naši biše u nevolji, pomogao im u poniženju, i izbavio ih iz velikih zala;
ἐπεὶ δὲ πλεονάκις θλιβέντων τῶν πατέρων ἡμῶν ἐβοήθησας αὐτοῖς ἐν τῇ ταπεινώσει καὶ ἐρρύσω αὐτοὺς ἐκ μεγάλων κινδύνων,
Evo i sada, Sveti Care, zbog mnogih i velikih naših grehova, mučeni smo i porobljeni neprijateljima našim, i paralisani u nemoćima.
ἰδοὺ δὲ νῦν, ἅγιε βασιλεῦ, διὰ τὰς πολλὰς καὶ μεγάλας ἡμῶν ἁμαρτίας καταπονούμεθα καὶ ὑπετάγημεν τοῖς ἐχθροῖς ἡμῶν καὶ παρείμεθα ἐν ἀδυναμίαις.
A u našem padu ovaj drznik i skvrnitelj sprema se da sasvim posrami ovo na Zemlji posvećeno Imenu slave Tvoje sveto mesto.
ἐν δὲ τῇ ἡμετέρᾳ καταπτώσει ὁ θρασὺς καὶ βέβηλος οὗτος ἐπιτηδεύει καθυβρίσαι τὸν ἐπὶ τῆς γῆς ἀναδεδειγμένον τῷ ὀνόματι τῆς δόξης σου ἅγιον τόπον.
Jer obitalište Tvoje Nebo nebesa, nedostižno je ljudima!
τὸ μὲν γὰρ οἰκητήριόν σου οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ ἀνέφικτος ἀνθρώποις ἐστίν.
No pošto si blagoizvoleo da slava Tvoja bude u narodu Tvome Izrailju, osvetio si mesto ovo.
ἀλλ' ἐπεὶ εὐδοκήσας τὴν δόξαν σου ἐν τῷ λαῷ σου Ἰσραὴλ ἡγίασας τὸν τόπον τοῦτον,
Nemoj nam se svetiti (εκδίκησης) nečistotom njihovom, niti nas kazni oskvrnjenjem (njihovim), da se ne hvale bezakonici u gnjevu svome, niti da se raduju u gordosti jezika svoga, govoreći:
μὴ ἐκδικήσῃς ἡμᾶς ἐν τῇ τούτων ἀκαθαρσίᾳ, μηδὲ εὐθύνῃς ἡμᾶς ἐν βεβηλώσει, ἵνα μὴ καυχήσωνται οἱ παράνομοι ἐν θυμῷ αὐτῶν, μηδὲ ἀγαλλιάσωνται ἐν ὑπερηφανίᾳ γλώσσης αὐτῶν λέγοντες·
Mi pogazismo Dom Osvećenja kao što se gaze domovi gnusota (idolopokloničkih).
ἡμεῖς κατεπατήσαμεν τὸν οἶκον τοῦ ἁγιασμοῦ, ὡς καταπατοῦνται οἱ οἶκοι τῶν προσοχθισμάτων.
Izbriši grehe naše, i uništi prestupe naše, i javi milost Tvoju u čas ovaj!
ἀπάλειψον τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ διασκέδασον τὰς ἀμπλακίας ἡμῶν καὶ ἐπίφανον τὸ ἔλεός σου κατὰ τὴν ὥραν ταύτην.
Neka nas brzo preduhitre milosrđa Tvoja! I daj da Te hvale usta dole palih i satrvrnih dušom,učinivši nam mir."
ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου, καὶ δὸς αἰνέσεις ἐν στόματι τῶν καταπεπτωκότων καὶ συντετριμμένων τὰς ψυχὰς ποιήσας ἡμῖν εἰρήνην.
Tada Svenadzirući Bog i Praotac (Προπατωρ), Sveti u svetima, uslišavši zakonito moljenje, kazni onoga koji se uvredom i drskošću beše vrlo pogordio:
Ἐνταῦθα ὁ πάντων ἐπόπτης Θεὸς καὶ πρὸ πάντων ἅγιος ἐν ἁγίοις εἰσακούσας τῆς ἐνθέσμου λιτανείας, τὸν ὕβρει καὶ θράσει μεγάλως ἐπῃρμένον ἐμάστιξεν αὐτόν,
Potrese ga s jedne i druge strane kao treku vetar, tako da je pao nepokretan na tlo, a još i udovima paralisan, pa nije mogao ni progovoriti, svezan pravednim sudom (Božijim).
ἔνθεν καὶ ἔνθεν κραδάνας αὐτὸν ὡς κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου, ὥστε κατ' ἐδάφους ἄπρακτον, ἔτι καὶ τοῖς μέλεσι παραλελυμένον μηδὲ φωνῆσαι δύνασθαι δικαίᾳ περιπεπλεγμένον κρίσει.
Zato njegovi prijatelji i telohranitelji, videći brzu i strogu kaznu koja ga pogodi, bojeći se da i život ne ispusti, hitno ga izvukoše napolje, obuzeti prevelikim strahom.
ὅθεν οἵ τε φίλοι καὶ οἱ σωματοφύλακες αὐτοῦ ταχεῖαν καὶ ὀξεῖαν ἰδόντες τὴν καταλαβοῦσαν αὐτὸν εὔθυναν, φοβούμενοι μὴ καὶ τὸ ζῆν ἐκλείπῃ, ταχέως αὐτὸν ἐξείλκυσαν ὑπερβάλλοντι καταπεπληγμένοι φόβῳ.
U vremenu pak nešto kasnijem, povrativši se sebi (car), nimalo se ne pokaja mada beše kažnjen, nego otide sa strašnim pretnjama (Judejcima).
ἐν χρόνῳ δὲ ὕστερον ἀναλεξάμενος ἑαυτὸν οὐδαμῶς εἰς μετάμελον ἦλθεν ἐπιτιμηθείς, μετ' ἀπειλῆς δὲ πικρᾶς ἀνέλυσε.
Vrativši se u Egipat on poveća svoju zlobu, (potstaknut) od svojih napred pomenutih drugova u piću i prijatelja (εταίρων), otuđenih od svega što je pravedno.
Διακομισθεὶς δὲ εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ τὰ τῆς κακίας ἐπαύξων, διὰ δὲ τῶν προαποδεδειγμένων συμποτῶν καὶ ἑταίρων τοῦ παντὸς δικαίου κεχωρισμένων,
I ne samo da se ne zadovolji bezbrojnim nemoralnim delima, nego i do tolike drskosti dođe da je širio po mestima klevete (na Judejce); a i mnogi od prijatelja (njegovih), videći carevu nameru, i oni se povedoše za njegovom voljom.
οὐ μόνον ταῖς ἀναριθμήτοις ἀσελγείαις διηρκέσθη, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοσοῦτον θράσους προῆλθεν, ὥστε δισφυμίας ἐν τοῖς τόποις συνίστασθαι καὶ πολλοὺς τῶν φίλων ἀτενίζοντας εἰς τὴν τοῦ βασιλέως πρόθεσιν καὶ αὐτοὺς ἕπεσθαι τῇ ἐκείνου θελήσει.
I odluči da javno protiv naroda (Judejskog) raširi sramotu, pa na kulu dvora (carskog) postavi stub sa ucrtanim natpisom:
προέθετο δὲ δημοσίᾳ κατὰ τοῦ ἔθνους διαδοῦναι ψόγον· καὶ ἐπὶ τοῦ κατὰ τὴν αὐλὴν πύργου στήλην ἀναστήσας ἐξεκόλαψε γραφήν,
"Niko od onih koji ne prinose žrtve (idolima), ne sme ulaziti u svoja svetilišta, a svi Judejci (u Egiptu) da se popišu (εις λαογραφίαν) i podvedu pod stanje slugu (robova), a koji se protive, da ih na silu dovedu i liše života.
μηδένα τῶν μὴ θυόντων εἰς τὰ ἱερὰ αὐτῶν εἰσιέναι, πάντας δὲ τοὺς Ἰουδαίους εἰς λαογραφίαν καὶ οἰκετικὴν διάθεσιν ἀχθῆναι, τοὺς δὲ ἀντιλέγοντας βίᾳ φερομένους τοῦ ζῆν μεταστῆσαι,
A popisivanima da se utisne vatreni žig na telu: znak Dionisa — list bršljana, koji će zatim biti uneti u kataloge umanjene slobode i prava (εις την προσυνεσταλμένην αυθεντία ν)."
τούς τε ἀπογραφομένους χαράσσεσθαι καὶ διὰ πυρὸς εἰς τὸ σῶμα παρασήμῳ Διονύσου κισσοφύλλῳ, οὓς καὶ καταχωρίσαι εἰς τὴν προσυνεσταλμένην αὐθεντίαν.
Da ne bi pak svima izgledao neprijatelj, napisao je ispod: "A ako neki od njih (Judejca) budu hteli da učestvuju sa posvećenima u obrede (idolske), takvi neka budu izjednačeni sa građanima Aleksandrije."
ἵνα δὲ μὴ τοῖς πᾶσιν ἀπεχθόμενος φαίνηται, ὑπέγραψεν· ἐὰν δέ τινες ἐξ αὐτῶν προαιρῶνται ἐν τοῖς κατὰ τὰς τελετὰς μεμυημένοις ἀναστρέφεσθαι, τούτους ἰσοπολίτας Ἀλεξανδρεῦσιν εἶναι.
Tako, neki (Judejci), zbog grada (Aleksandrije), prezirući temelje Grada pobožnosti (Jerusalima), olako sebe podčinjavahu (carevoj naredbi), kao da će dobiti neku veliku čast od budućeg druženja s carem.
Ἔνιοι μὲν οὖν ἐπὶ πόλεως τὰς τῆς πόλεως εὐσεβείας ἐπιβάθρας στυγοῦντες εὐχερῶς ἑαυτοὺς ἐδίδοσαν ὡς μεγάλης τινὸς κοινωνήσοντες εὐκλείας ἀπὸ τῆς ἐσομένης τῷ βασιλεῖ συναναστροφῆς.
No većina (Judejaca) junačkom dušom osnaži se i ne odstupiše od pobožnosti (της ευσέβειας), i davahu novac u zamenu za život bez straha, nastojeći da se izbave od popisa (u kataloge).
οἱ δὲ πλεῖστοι γενναίᾳ ψυχῇ ἐνίσχυσαν καὶ οὐ διέστησαν τῆς εὐσεβείας, τά τε χρήματα περὶ τοῦ ζῆν ἀντικαταλλασσόμενοι ἀδεῶς ἐπειρῶντο ἑαυτοὺς ρύσασθαι ἐκ τῶν ἀπογραφῶν·
I behu ispunjeni nadom da he dobiti zaštitu (od Boga), i gnušahu se onih koji od njih odstupahu, i smatrahu ih kao neprijatelje naroda, i odbijahu da s njima opšte i da ih pomažu.
εὐέλπιδες δὲ καθειστήκεισαν ἀντιλήψεως τεύξεσθαι· καὶ τοὺς ἀποχωροῦντας ἐξ αὐτῶν ἐβδελύσσοντο καὶ ὡς πολεμίους τοῦ ἔθνους ἔκρινον καὶ τῆς κοινῆς συναναστροφῆς καὶ εὐχρηστίας ἐστέρουν.