1. Makavejska 2

U dane one ustade Matatija, sin Jovana Simonovog, sveštenik od sinova Joarivovih, iz Jerusalima, i nastani se u Modinu.

ΕΝ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἀνέστη Ματταθίας υἱὸς Ἰωάννου τοῦ Συμεὼν ἱερεὺς τῶν υἱῶν Ἰωαρὶβ ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ καὶ ἐκάθισεν ἐν Μωδεΐν.

I beše u njega pet sinova: Jovan zvani Gadi,

καὶ αὐτῷ υἱοὶ πέντε, Ἰωάννης ὁ καλούμενος Γαδδίς,

Simon zvani Tasi,

Σίμων ὁ καλούμενος Θασσί,

Juda zvani Makavej,

Ἰούδας ὁ καλούμενος Μακκαβαῖος,

Eleazar zvani Avaran, Jonatan zvani Apfus.

Ἐλεάζαρ ὁ καλούμενος Αὐαράν, Ἰωνάθαν ὁ καλούμενος Ἀπφοῦς.

I on vide hule koje bivaju u Judi (Judeji) i u Jerusalimu,

καὶ εἶδε τὰς βλασφημίας τὰς γινομένας ἐν Ἰούδᾳ καὶ ἐν Ἱερουσαλὴμ

I reče: "Avaj, zašto se rodih da vidim opustošenje (σύντριμμα propast) naroda moga i opustošenje (σύντριμμα propast) Grada Svetoga, i da tamo sedim (zaludan) kada se on davaše u ruke neprijatelja i Svetinja u ruke tuđinaca?

καὶ εἶπεν· οἴμοι, ἱνατί τοῦτο ἐγεννήθην ἰδεῖν τὸ σύντριμμα τοῦ λαοῦ μου καὶ τὸ σύντριμμα τῆς πόλεως τῆς ἁγίας καὶ καθίσαι ἐκεῖ ἐν τῷ δοθῆναι αὐτὴν ἐν χειρὶ ἐχθρῶν καὶ τὸ ἁγίασμα ἐν χειρὶ ἀλλοτρίων;

Hram njegov postade kao čovek neslavan;

ἐγένετο ὁ ναὸς αὐτῆς ὡς ἀνὴρ ἄδοξος,

Sasude slave njegove zaplenjene odneše; poklaše odojčad njegovu na trgovima njegovim, mladiće njegove mačem neprijatelja.

τὰ σκεύη τῆς δόξης αὐτῆς αἰχμάλωτα ἀπήχθη, ἀπεκτάνθη τὰ νήπια αὐτῆς ἐν ταῖς πλατείαις, οἱ νεανίσκοι αὐτῆς ἐν ρομφαίᾳ ἐχθροῦ.

Koji još neznabožni narod ne nasledi carstvo njegovo i ne uze plen njegov?

ποῖον ἔθνος οὐκ ἐκληρονόμησε βασιλείαν αὐτῆς καὶ οὐκ ἐκράτησε τῶν σκύλων αὐτῆς;

Sav ukras njegov bi oduzet; umesto slobodnoga postade rob.

πᾶς ὁ κόσμος αὐτῆς ἀφῃρέθη, ἀντὶ ἐλευθέρας ἐγένετο εἰς δούλην.

I gle, Svetinje naše i lepota naša i slava naša opusteše, i oskrnaviše ih neznabožni narodi.

καὶ ἰδοὺ τὰ ἅγια ἡμῶν καὶ ἡ καλλονὴ ἡμῶν καὶ ἡ δόξα ἡμῶν ἠρημώθη, καὶ ἐβεβήλωσαν αὐτὰ τὰ ἔθνη.

Zašto će nam još život?"

ἱνατί ἡμῖν ἔτι ζῆν;

I razdra Matatija i sinovi njegovi haljine svoje, i obukoše se u kostret i plakahu gorko.

καὶ διέρρηξε Ματταθίας καὶ υἱοὶ αὐτοῦ τὰ ἱμάτια αὐτῶν καὶ περιεβάλοντο σάκκους καὶ ἐπένθησαν σφόδρα.

Α ljudi carevi, koji prisiljavahu na otpadništvo, dođoše u Modin grad, da prinesu žrtve.

Καὶ ἦλθον οἱ παρὰ τοῦ βασιλέως οἱ καταναγκάζοντες τὴν ἀποστασίαν εἰς Μωδεΐν τὴν πόλιν, ἵνα θυσιάσωσι.

I mnogi iz Izrailja priđoše im, a Matatija i sinovi njegovi okupiše se (posebno).

καὶ πολλοὶ ἀπὸ Ἰσραὴλ πρὸς αὐτοὺς προσῆλθον· καὶ Ματταθίας καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ συνήχθησαν.

I carevi ljudi obratiše se Matatiji i rekoše mu, govoreći: "Gospodar si, i slavan, i veliki u ovom gradu, i oslonjen na sinove i braću.

καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ εἶπον τῷ Ματταθίᾳ λέγοντες· ἄρχων καὶ ἔνδοξος καὶ μέγας εἶ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ καὶ ἐστηριγμένος ἐν υἱοῖς καὶ ἀδελφοῖς·

Sada, dakle, priđi prvi i izvrši naredbu carevu, kao što učiniše svi narodi i ljudi Judejci i oni koji su ostali u Jerusalimu; i bićeš ti i dom tvoj među prijateljima carevim; i ti i sinovi tvoji bićete proslavljeni srebrom i zlatom i mnogim darovima."

νῦν οὖν πρόσελθε πρῶτος καὶ ποίησον τὸ πρόσταγμα τοῦ βασιλέως, ὡς ἐποίησαν πάντα τὰ ἔθνη καὶ οἱ ἄνδρες Ἰούδα καὶ οἱ καταλειφθέντες ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔσῃ σὺ καὶ ὁ οἶκός σου τῶν φίλων τοῦ βασιλέως, καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου δοξασθήσεσθε ἀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ καὶ ἀποστολαῖς πολλαῖς.

I odgovori Matatija i reče jakim glasom: "Ako i svi narodi, koji su u domu carstva carevog, poslušaju njega da odstupi svaki od (bogo)služenja otaca svojih, i prihvate naredbe njegove,

καὶ ἀπεκρίθη Ματταθίας καὶ εἶπε φωνῇ μεγάλῃ· εἰ πάντα τὰ ἔθνη τὰ ἐν οἴκῳ τῆς βασιλείας τοῦ βασιλέως ἀκούουσιν αὐτοῦ, ἀποστῆναι ἕκαστος ἀπὸ λατρείας πατέρων αὐτοῦ καὶ ᾑρετίσαντο ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ,

No ja i sinovi moji i braća moja hodićemo u Zavetu otaca naših.

ἀλλ᾿ ἐγὼ καὶ οἱ υἱοί μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου πορευσόμεθα ἐν διαθήκῃ πατέρων ἡμῶν.

Neka nam se smiluje (Nebo Bog) da ne ostavimo Zakon i uredbe (zapovesti NJegove).

ἵλεως ἡμῖν καταλιπεῖν νόμον καὶ δικαιώματα·

Careve reči nećemo poslušati da prestupimo (bogo)služenje naše desno ili levo."

τῶν λόγων τοῦ βασιλέως οὐκ ἀκουσόμεθα τοῦ παρελθεῖν τὴν λατρείαν ἡμῶν δεξιὰν ἢ ἀριστεράν.

I kad prestade govoriti reči ove, pristupi čovek Judejac pred očima sviju da po naredbi carevoj prinese žrtvu na oltaru (idolskom) u Modinu.

καὶ ὡς ἐπαύσατο λαλῶν τοὺς λόγους τούτους, προσῆλθεν ἀνὴρ Ἰουδαῖος ἐν ὀφθαλμοῖς πάντων, θυσιᾶσαι ἐπὶ τοῦ βωμοῦ τοῦ ἐν Μωδεΐν κατὰ τὸ πρόσταγμα τοῦ βασιλέως.

I vide to Matatija i uzrevnova, i zadrhtaše bubrezi (srce) njegovi, i podiže gnjev po pravdi, i potrčavši zakla ga na oltaru.

καὶ εἶδε Ματταθίας καὶ ἐζήλωσε, καὶ ἐτρόμησαν οἱ νεφροὶ αὐτοῦ, καὶ ἀνήνεγκε θυμὸν κατὰ τὸ κρίμα καὶ δραμὼν ἔσφαξεν αὐτὸν ἐπὶ τὸν βωμόν·

I čoveka careva, koji nagonjaše da se prinesu žrtve, ubi u onaj čas, i oltar sruši.

καὶ τὸν ἄνδρα τοῦ βασιλέως τὸν ἀναγκάζοντα θύειν ἀπέκτεινεν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ τὸν βωμὸν καθεῖλε.

I porevnova za Zakon, kao što učini Fines Zamvriji sinu Salomovom.

καὶ ἐζήλωσε τῷ νόμῳ, καθὼς ἐποίησε Φινεὲς τῷ Ζαμβρὶ υἱῷ Σαλώμ.

I povika Matatija u gradu snažnim glasom, govoreći: "Svaki koji revnuje za Zakon i drži se Zaveta neka izađe za mnom!"

καὶ ἀνέκραξε Ματταθίας ἐν τῇ πόλει φωνῇ μεγάλῃ λέγων· πᾶς ὁ ζηλῶν τῷ νόμῳ καὶ ἱστῶν διαθήκην ἐξελθέτω ὀπίσω μου.

I izbeže on i sinovi njegovi u gore, i ostavite sve što imadoše u gradu.

καὶ ἔφυγον αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ εἰς τὰ ὄρη καὶ ἐγκατέλιπον ὅσα εἶχον ἐν τῇ πόλει.

Tada mnogi, koji iskahu pravdu (δικαιοσύνην - pravednost) i sud (Božiji), siđoše u pustinju da tamo borave,

Τότε κατέβησαν πολλοὶ ζητοῦντες δικαιοσύνην καὶ κρίμα εἰς τὴν ἔρημον καθίσαι ἐκεῖ,

Oni i sinovi njihovi i žene njihove i stoka njihova, jer se nad njima umnožiše zla.

αὐτοὶ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν, ὅτι ἐπληθύνθη ἐπ᾿ αὐτοὺς τὰ κακά.

I bi javljeno carevim ljudima i vojnim snagama koje behu u Jerusalimu u gradu Davidovom, da ljudi, koji pogaziše zapovest carevu, iziđoše u skloništa (pećine) u pustinji.

καὶ ἀνηγγέλη τοῖς ἀνδράσι τοῦ βασιλέως καὶ ταῖς δυνάμεσιν, αἵ ἦσαν ἐν Ἱερουσαλὴμ πόλει Δαυίδ, ὅτι κατέβησαν ἄνδρες, οἵτινες διασκέδασαν τὴν ἐντολὴν τοῦ βασιλέως εἰς τοὺς κρύφους ἐν τῇ ἐρήμῳ.

I pojuriše za njima mnogi (vojnici) i dostigavši ih utaboriše se naspram njih i spremiše protiv njih rat u dan subotnji.

καὶ ἔδραμον ὀπίσω αὐτῶν πολλοὶ καὶ καταλαβόντες αὐτοὺς παρενέβαλον ἐπ᾿ αὐτοὺς καὶ συνεστήσαντο πρὸς αὐτοὺς πόλεμον ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων

I rekoše im: "Dosta je dosad! Izađite i postupite po reči carevoj, i živećete."

καὶ εἶπον πρὸς αὐτούς· ἕως τοῦ νῦν ἱκανόν· ἐξέλθετε καὶ ποιήσατε κατὰ τὸν λόγον τοῦ βασιλέως καὶ ζήσεσθε.

I rekoše: "Nećemo izaći, niti ćemo izvršiti reč carevu da oskvrnimo dan subotnji."

καὶ εἶπον· οὐκ ἐξελευσόμεθα οὐδὲ ποιήσομεν τὸν λόγον τοῦ βασιλέως τοῦ βεβηλῶσαι τὴν ἡμέραν τῶν σαββάτων.

I oni ubrzaše napad na njih.

καὶ ἐτάχυναν ἐπ᾿ αὐτοὺς πόλεμον.

A ovi im ne odgovoriše, niti im kamenom uzvratiše, niti zagradiše skloništa,

καὶ οὐκ ἀπεκρίθησαν αὐτοῖς οὐδὲ λίθον ἐνετίναξαν αὐτοῖς, οὐδὲ ἐνέφραξαν τοὺς κρύφους

Govoreći: "Umrimo svi u prostoti (nevinosti) našoj. Svedoči nam Nebo i Zemlja da nas ubijate nepravedno."

λέγοντες· ἀποθάνωμεν πάντες ἐν τῇ ἁπλότητι ἡμῶν· μαρτυρεῖ ἐφ᾿ ἡμᾶς ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ὅτι ἀκρίτως ἀπόλλυτε ἡμᾶς.

I ustaše (vojnici) protiv njih na borbu u subotu; i ovi izginuše, i žene njihove i deca njihova i stoka njihova, oko hiljadu duša ljudskih.

καὶ ἀνέστησαν ἐπ᾿ αὐτοὺς ἐν τῷ πολέμῳ τοῖς σάββασι, καὶ ἀπέθανον αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν ἕως χιλίων ψυχῶν ἀνθρώπων.

I doznade Matatija i prijatelji njegovi, i plakahu nad njima gorko.

Καὶ ἔγνω Ματταθίας καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ καὶ ἐπένθησαν ἐπ᾿ αὐτοὺς ἕως σφόδρα.

I reče čovek bližnjemu svojemu: "Ako svi učinimo kao što braća naša učiniše, i ne budemo ratovali protiv neznabožaca za duše naše i za uredbe (δικαιώματα - Zakonske naredbe) naše, sada će nas brzo istrebiti sa zemlje."

καὶ εἶπεν ἀνὴρ τῷ πλησίον αὐτοῦ· ἐὰν πάντες ποιήσωμεν ὡς οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν ἐποίησαν, καὶ μὴ πολεμήσωμεν πρὸς τὰ ἔθνη ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν καὶ τῶν δικαιωμάτων ἡμῶν, νῦν τάχιον ἡμᾶς ἐξολοθρεύσουσιν ἀπὸ τῆς γῆς.

I odlučiše onoga dana, govoreći: "Svaki čovek koji bi došao protiv nas da ratuje u dan subotnji, ratovaćemo protiv njega, i nećemo izginuti svi, kao što izginuše braća naša u zbegovima."

καὶ ἐβουλεύσαντο τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ λέγοντες· πᾶς ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν ἔλθῃ πρὸς ἡμᾶς εἰς πόλεμον τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων, πολεμήσωμεν κατέναντι αὐτοῦ καὶ οὐ μὴ ἀποθάνωμεν πάντες καθὼς ἀπέθανον οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν ἐν τοῖς κρύφοις.

Tada se sabra k njima sva zajednica (συναγωγή) Asideja, moćni junaci iz Izrailja, svaki dobrovoljac Zakona;

τότε συνήχθησαν πρὸς αὐτοὺς συναγωγὴ Ἁσιδαίων, ἰσχυροὶ δυνάμει ἀπὸ Ἰσραήλ, πᾶς ὁ ἑκουσιαζόμενος τῷ νόμῳ·

I svi koji bežahu od zala pridodaše se njima i postaše im podrška.

καὶ πάντες οἱ φυγαδεύοντες ἀπὸ τῶν κακῶν προσετέθησαν αὐτοῖς καὶ ἐγένοντο αὐτοῖς εἰς στήριγμα.

I sastaviše vojnu snagu, i napadoše na grešnike u gnjevu svome, i na ljude bezakonja u srdžbi svojoj. A ostali se razbežaše po neznabožačkim narodima da se spasu.

καὶ συνεστήσαντο δύναμιν καὶ ἐπάταξαν ἁμαρτωλοὺς ἐν ὀργῇ αὐτῶν καὶ ἄνδρας ἀνόμους ἐν θυμῷ αὐτῶν· καὶ οἱ λοιποὶ ἔφυγον εἰς τὰ ἔθνη σωθῆναι.

I prokruži onaokolo Matatija i prijatelji njegovi i srušiše oltare (idolske).

καὶ ἐκύκλωσε Ματταθίας καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ καὶ καθεῖλον τοὺς βωμοὺς

I obrezivahu silom decu neobrezanu, koju nađoše u oblastima Izrailjevim.

καὶ περιέτεμον τὰ παιδάρια τὰ ἀπερίτμητα, ὅσα εὗρον ἐν ὁρίοις Ἰσραήλ, ἐν ἰσχύϊ

I proteraše sinove gordosti; i uspevaše delo (Božije) u rukama njihovim.

καὶ ἐδίωξαν τοὺς υἱοὺς τῆς ὑπερηφανίας, καὶ κατευωδώθη τὸ ἔργον ἐν χειρὶ αὐτῶν.

I branjahu Zakon od ruku neznabožaca i od ruku careva, i ne dadoše rog (moć i pobedu) grešnome.

καὶ ἀντελάβοντο τοῦ νόμου ἐκ χειρὸς τῶν ἐθνῶν καὶ ἐκ χειρὸς τῶν βασιλέων καὶ οὐκ ἔδωκαν κέρας τῷ ἁμαρτωλῷ.

I približiše se dani Matatijini da umre, i reče sinovima svojim: "Sada se utvrdi gordost i pokor, i vreme katastrofe, i gnjev jarosti.

Καὶ ἤγγισαν αἱ ἡμέραι τοῦ Ματταθίου ἀποθανεῖν, καὶ εἶπε τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ· νῦν ἐστηρίχθη ὑπερηφανία καὶ ἐλεγμὸς καὶ καιρὸς καταστροφῆς καὶ ὀργὴ θυμοῦ.

I sada, deco, revnujte za Zakon i dajte duše svoje za Zavet otaca naših.

καὶ νῦν, τέκνα, ζηλώσατε τῷ νόμῳ καὶ δότε τὰς ψυχὰς ὑμῶν ὑπὲρ διαθήκης πατέρων ἡμῶν.

I sećajte se dela otaca naših koja učiniše u naraštajima svojim, i dobićete slavu veliku i ime večno.

μνήσθητε τῶν πατέρων ἡμῶν τὰ ἔργα, ἃ ἐποίησαν ἐν ταῖς γενεαῖς αὐτῶν, καὶ δέξασθε δόξαν μεγάλην καὶ ὄνομα αἰώνιον.

Ne nađe li se Avram veran u iskušenju, i uračuna mu se u pravednost?

Ἁβραὰμ οὐχὶ ἐν πειρασμῷ εὑρέθη πιστός, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην;

Josif u vreme stešnjenja svoga održa zapovest (Božiju), i postade gospodar Egipta.

Ἰωσὴφ ἐν καιρῷ στενοχωρίας αὐτοῦ ἐφύλαξεν ἐντολὴν καὶ ἐγένετο κύριος Αἰγύπτου.

Fines, otac naš, revnujući revnošću (za Zakon), dobi zavet sveštenstva večnoga.

Φινεὲς ὁ πατὴρ ἡμῶν ἐν τῷ ζηλῶσαι ζῆλον ἔλαβε διαθήκην ἱερωσύνης αἰωνίας.

Isus (Navin) ispunjujući reč (Mojsijevu), postade sudija u Izrailju.

Ἰησοῦς ἐν τῷ πληρῶσαι λόγον ἐγένετο κριτὴς ἐν Ἰσραήλ.

Halev posvedočavajući pred crkvom (sabranjem narodnim), dobi nasleđe zemlje (obećane).

Χάλεβ ἐν τῷ ἐπιμαρτύρασθαι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἔλαβε γῆς κληρονομίαν.

David u milosti (krotosti, pobožnosti) svojoj, nasledi presto carstva na vekove.

Δαυὶδ ἐν τῷ ἐλέῳ αὐτοῦ ἐκληρονόμησε θρόνον βασιλείας εἰς αἰῶνα αἰῶνος.

Ilija, revnujući revnošću za Zakon, bi uznet kao u nebo.

Ἠλίας ἐν τῷ ζηλῶσαι ζῆλον νόμου ἀνελήφθη ἕως εἰς τὸν οὐρανόν.

Ananija, Azarija, Misail, verujući spasoše se iz ognja.

Ἀνανίας, Ἀζαρίας, Μισαήλ, πιστεύσαντες ἐσώθησαν ἐκ φλογός.

Danilo (prorok), u prostoti (nevinosti), bi izbavljen iz usta lavova.

Δανιὴλ ἐν τῇ ἁπλότητι αὐτοῦ ἐρρύσθη ἐκ στόματος λεόντων.

I tako shvatite iz naraštaja u naraštaj, da svi koji se uzdaju u NJega, neće oslabiti.

καὶ οὕτως ἐννοήθητε κατὰ γενεὰν καὶ γενεάν, ὅτι πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπ᾿ αὐτὸν οὐκ ἀσθενήσουσι.

I ne uplatite se od reči (pretnji) čoveka grešnika, jer je slava njegova u đubretu i u crvima;

καὶ ἀπὸ λόγων ἀνδρὸς ἁμαρτωλοῦ μὴ φοβηθῆτε, ὅτι ἡ δόξα αὐτοῦ εἰς κοπρίαν καὶ εἰς σκώληκας·

Danas se uzdigne, a sutra ga nema nigde, jer se vrati u prah svoj, i pomisao njegova propade.

σήμερον ἐπαρθήσεται καὶ αὔριον οὐ μὴ εὑρεθῇ, ὅτι ἐπέστρεψεν εἰς τὸν χοῦν αὐτοῦ, καὶ ὁ διαλογισμὸς αὐτοῦ ἀπώλετο.

A vi, deco, hrabrite se i jačajte u Zakonu, jer ćete se u njemu proslaviti.

καὶ ὑμεῖς τέκνα ἰσχύσατε καὶ ἀνδρίζεσθε ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι ἐν αὐτῷ δοξασθήσεσθε.

I gle Simeon, brat vaš, znam da je čovek od saveta, njega slušajte u sve dane, on će vam biti kao otac.

καὶ ἰδοὺ Συμεὼν ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν, οἶδα ὅτι ἀνὴρ βουλῆς ἐστιν, αὐτοῦ ἀκούετε πάσας τὰς ἡμέρας, αὐτὸς ὑμῖν ἔσται εἰς πατέρα.

I Juda Makavej, silan junak od mladosti svoje, on će vam biti vojskovođa i ratovaće rat protiv naroda.

καὶ Ἰούδας Μακκαβαῖος ἰσχυρὸς δυνάμει ἐκ νεότητος αὐτοῦ, οὗτος ὑμῖν ἔσται ἄρχων στρατιᾶς καὶ πολεμήσει πόλεμον λαῶν.

I vi okupite oko vas sve koji izvršuju Zakon, i osvetite pravdu narodu vašem.

καὶ ὑμεῖς προσάξατε πρὸς ὑμᾶς πάντας τοὺς ποιητὰς τοῦ νόμου καὶ ἐκδικήσατε ἐκδίκησιν τοῦ λαοῦ ὑμῶν.

Uzvratite uzdarje (dug, odmazdu) neznabošcima, i pazite na naredbe Zakona."

ἀνταπόδοτε ἀνταπόδομα τοῖς ἔθνεσι καὶ προσέχετε εἰς τὰ προστάγματα τοῦ νόμου.

I blagoslovi ih (Matatija), i bi pribrojan ocima svojim.

καὶ εὐλόγησεν αὐτούς, καὶ προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτοῦ.

I umre u sto četrdeset šestoj godini*; i pogreboše ga sinovi njegovi u grobove otaca njegovih u Modinu. I oplaka ga sav Izrailj plačom velikim.

καὶ ἀπέθανεν ἐν τῷ ἕκτῳ καὶ τεσσαρακοστῷ καὶ ἑκατοστῷ ἔτει, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐν τάφοις πατέρων αὐτῶν ἐν Μωδεΐν, καὶ ἐκόψαντο αὐτὸν πᾶς Ἰσραὴλ κοπετὸν μέγαν.