Stari zavet
Radnik pijanac neće se obogatiti; koji za ništa smatra malo - od maloga će pasti.
ΕΡΓΑΤΗΣ μέθυσος οὐ πλουτισθήσεται· ὁ ἐξουθενῶν τὰ ὀλίγα κατὰ μικρὸν πεσεῖται.
Vino i žene razvratiće razumne, i koji se prilijepi za bludnice, postaće drzak;
οἶνος καὶ γυναῖκες ἀποστήσουσι συνετούς, καὶ ὁ κολλώμενος πόρναις τολμηρότερος ἔσται·
Trulež i crvi naslijediće ga, i duša drska istrijebiće se.
σῆτες καὶ σκώληκες κληρονομήσουσιν αὐτόν, καὶ ψυχὴ τολμηρὰ ἐξαρθήσεται.
Ko se brzo povjerava, prazan je srcem, i koji griješi, o dušu svoju će se ogriješiti.
Ὁ ταχὺ ἐμπιστεύων κοῦφος καρδίᾳ, καὶ ὁ ἁμαρτάνων εἰς ψυχὴν αὐτοῦ πλημμελήσει.
Ko se (grijehu) raduje srcem, biće izobličen.
ὁ εὐφραινόμενος καρδίᾳ καταγνωσθήσεται,
I ko mrzi ogovaranje, umanjuje zlobu.
καὶ ὁ μισῶν λαλιὰν ἐλαττονοῦται κακίᾳ.
Nikad ne ponovi riječ, i ništa ti se neće umanjiti.
μηδέποτε δευτερώσῃς λόγον, καὶ οὐθέν σοι οὐ μὴ ἐλαττονωθῇ.
Prijatelju i neprijatelju ne pričaj, i ako nemaš grijeha, ne otkrivaj:
ἐν φίλῳ καὶ ἐν ἐχθρῷ μὴ διηγοῦ, καὶ εἰ μή ἔστι σοι ἁμαρτία, μὴ ἀποκάλυπτε·
Jer čuo te i sačuvaće ti (to), i vremenom omrznuće te.
ἀκήκοε γάρ σου καὶ ἐφυλάξατό σε, καὶ ἐν καιρῷ μισήσει σε.
Čuo si riječ? Neka umre s tobom; budi hrabar, neće te oboriti.
ἀκήκοας λόγον, συναποθανέτω σοι· θάρσει, οὐ μή σε ρήξει.
Od lica riječi boluje nerazumni, kao od lica novorođenčeta ona što rađa.
ἀπὸ προσώπου λόγου ὠδινήσει μωρὸς ὡς ἀπὸ προσώπου βρέφους ἡ τίκτουσα.
Što je strijela zabodena u bedro tijela, to je riječ u utrobi nerazumnog.
βέλος πεπηγὸς ἐν μηρῷ σαρκός, οὕτως λόγος ἐν κοιλίᾳ μωροῦ.
Pokaraj druga ako još nije što učinio, a ako je nešto učinio, da ne bi pridodao.
Ἔλεγξον φίλον, μήποτε οὐκ ἐποίησε, καὶ εἴ τι ἐποίησε, μήποτε προσθῇ.
Pokaraj bližnjeg ako još nije rekao, a ako je rekao, da ne bi ponovio.
ἔλεγξον τὸν πλησίον, μήποτε οὐκ εἶπε, καὶ εἰ εἴρηκεν, ἵνα μὴ δευτερώσῃ.
Pokaraj druga, jer često biva kleveta, i ne vjeruj svakoj riječi.
ἔλεγξον φίλον, πολλάκις γὰρ γίνεται διαβολή, καὶ μὴ παντὶ λόγῳ πίστευε.
Ima koji se oklizne (riječju), ali ne od duše; uostalom, ko se nije ogriješio jezikom svojim?
ἔστιν ὀλισθαίνων καὶ οὐκ ἀπὸ ψυχῆς, καὶ τίς οὐχ ἡμάρτησεν ἐν τῇ γλώσσῃ αὐτοῦ;
Pokaraj bližnjega svoga prije prijetnje, i daj mjesta Zakonu Višnjega.
ἔλεγξον τὸν πλησίον σου πρὶν ἢ ἀπειλῆσαι, καὶ δὸς τόπον νόμῳ Ὑψίστου. [γινόμενος ἄμηνις.
[Strah Gospodnji početak je usvajanja, a premudrost od Njega ljubav njeguje.
φόβος Κυρίου ἀρχὴ προσλήψεως, σοφία δὲ παρ' αὐτοῦ ἀγάπησιν περιποιεῖ.
Znanje zapovijesti Gospodnjih - nauka je života; oni, pak, koji govore što je Njemu ugodno, zadobijaju drvo besmrtnosti.]
γνῶσις ἐντολῶν Κυρίου παιδεία ζωῆς, οἱ δὲ ποιοῦντες τὰ ἀρεστὰ αὐτῷ ἀθανασίας δένδρον καρποῦνται].
Svaka premudrost strah je Gospodnji [i poznanje svemoći Njegove] i u svakoj premudrosti je tvorenje Zakona.
Πᾶσα σοφία φόβος Κυρίου, καὶ ἐν πάσῃ σοφίᾳ ποίησις νόμου· [καὶ γνῶσις τῆς παντοδυναμίας αὐτοῦ.
[Sluga koji kaže gospodaru: Što zapovijedaš neću uraditi, ako posle toga uradi - gnjevi hranitelja svoga.]
οἰκέτης λέγων τῷ δεσπότῃ· ὡς ἀρέσκει οὐ ποιήσω, ἐὰν μετὰ ταῦτα ποιήσῃ, παροργίζει τὸν τρέφοντα αὐτόν].
Nije premudrost lukavstva znanje, a gdje je savjet grješnika nema razuma.
καὶ οὐκ ἔστι σοφία πονηρίας ἐπιστήμη, καὶ οὐκ ἔστιν ὅπου βουλὴ ἁμαρτωλῶν φρόνησις.
Postoji lukavstvo koje je gadost, i postoji nerazumni, oskudan premudrošću.
ἔστι πονηρία καὶ αὕτη βδέλυγμα, καὶ ἔστιν ἄφρων ἐλαττούμενος σοφίᾳ.
Bolji je umanjenog razuma, a bogobojažljiv, negoli koji ima previše znanja, a prestupa Zakon.
κρείττων ἡττώμενος ἐν συνέσει ἔμφοβος ἢ περισσεύων ἐν φρονήσει καὶ παραβαίνων νόμον.
Postoji umijeće sigurno ali nepravedno, i ima ko izvrće blagodat, hoteći da projavi sud.
ἔστι πανουργία ἀκριβὴς καὶ αὕτη ἄδικος, καὶ ἔστι διαστρέφων χάριν τοῦ ἐκφᾶναι κρίμα.
Postoji lukavstvujući koji se pognuo natmureno, a ono što je u njemu puno je obmane.
ἔστι πονηρευόμενος συγκεκυφὼς μελανίᾳ, καὶ τὰ ἐντὸς αὐτοῦ πλήρης δόλου·
On prikriva lice i pravi se gluv, tamo gdje ne bude prepoznat, preteći će te.
συγκύφων πρόσωπον καὶ ἑτεροκωφῶν, ὅπου οὐκ ἐπεγνώσθη, προφθάσει σε·
I ako zbog nedostatka snage bude spriječen da griješi, nađe li vrijeme, zlo će učiniti.
καὶ ἐὰν ὑπὸ ἐλαττώματος ἰσχύος κωλυθῇ ἁμαρτεῖν, ἐὰν εὕρῃ καιρόν, κακοποιήσει.
Po izgledu poznaje se čovjek, i po susretu s likom poznaće se ko je uman.
ἀπὸ ὁράσεως ἐπιγνωσθήσεται ἀνήρ, καὶ ἀπὸ ἀπαντήσεως προσώπου ἐπιγνωσθήσεται νοήμων.
Ukras muža je i osmijeh zuba, i hod čovjekov kazuje sve o njemu.
στολισμὸς ἀνδρὸς καὶ γέλως ὀδόντων καὶ βήματα ἀνθρώπου ἀναγγέλλει τὰ περὶ αὐτοῦ.