1. Makavejska 10

U godini sto šezdesetoj* uziđe Aleksandar (Valas), sin Antioha (IV), (nazvan) Epifan, i zauze Ptolemaidu; i primiše ga, i zacari se tamo.

ΚΑΙ ἐν ἔτει ἑξηκοστῷ καὶ ἑκατοστῷ ἀνέβη Ἀλέξανδρος ὁ τοῦ Ἀντιόχου ὁ Ἐπιφανὴς καὶ κατελάβετο Πτολεμαΐδα, καὶ ἐπεδέξαντο αὐτόν, καὶ ἐβασίλευσεν ἐκεῖ.

I ču to Dimitrije car i sabra vrlo veliku vojsku i iziđe mu na susret u rat.

καὶ ἤκουσε Δημήτριος ὁ βασιλεὺς καὶ συνήγαγε δυνάμεις πολλὰς σφόδρα καὶ ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν αὐτῷ εἰς πόλεμον.

I posla Dimitrije Jonatanu poslanice s miroljubivim rečima, (obećavajući) da će ga uzveličati.

καὶ ἀπέστειλε Δημήτριος πρὸς Ἰωνάθαν ἐπιστολὰς λόγοις εἰρηνικοῖς ὥστε μεγαλῦναι αὐτόν.

Jer reče: "Preduhitrimo da sklopimo mir sa njim, pre no što on skloni sa Aleksandrom protiv nas;

εἶπε γάρ· προφθάσωμεν τοῦ εἰρήνην θεῖναι μετ᾿ αὐτοῦ, πρὶν ἢ θεῖναι αὐτὸν μετὰ Ἀλεξάνδρου καθ᾿ ἡμῶν·

Jer će se setiti svih zala koje smo učinili njemu i braći njegovoj i narodu njegovom."

μνησθήσεται γὰρ πάντων τῶν κακῶν, ὧν συνετελέσαμεν πρὸς αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ εἰς τὸ ἔθνος αὐτοῦ.

I dade mu vlast da okuplja vojsku i pravi oružje, i da bude njegov saveznik, i za taoce u tvrđavi (Jerusalimskoj) reče da mu ih predaju.

καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ἐξουσίαν συναγαγεῖν δυνάμεις καὶ κατασκευάζειν ὅπλα καὶ εἶναι αὐτὸν σύμμαχον αὐτοῦ, καὶ τὰ ὅμηρα τὰ ἐν τῇ ἄκρᾳ εἶπε παραδοῦναι αὐτῷ.

I dođe Jonatan u Jerusalim i pročita poslanice da čuje sav narod i oni iz tvrđave.

καὶ ἦλθεν Ἰωνάθαν εἰς Ἱερουσαλὴμ καὶ ἀνέγνω τὰς ἐπιστολὰς εἰς τὰ ὦτα παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐκ τῆς ἄκρας.

I uplašiše se (neprijatelji) strahom velikim, kada čuše da je car dao vlast (Jonatanu) da okuplja vojsku.

καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν, ὅτι ἤκουσαν ὅτι ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς ἐξουσίαν συναγαγεῖν δυνάμεις.

I predadoše oni iz tvrđave Jonatanu taoce, i predade ih roditeljima njihovim.

καὶ παρέδωκαν οἱ ἐκ τῆς ἄκρας Ἰωνάθαν τὰ ὅμηρα, καὶ ἀπέδωκεν αὐτοὺς τοῖς γονεῦσιν αὐτῶν.

I nastani se Jonatan u Jerusalimu, i poče izgrađivati i obnavljati Grad.

καὶ ᾤκησεν Ἰωνάθαν ἐν Ἱερουσαλὴμ καὶ ἤρξατο οἰκοδομεῖν καὶ καινίζειν τὴν πόλιν.

I reče onima koji su vršili radove: da izgrađuju zidove i goru Sion unaokolo od kamenja klesanog radi utvrđenja, i učiniše tako.

καὶ εἶπε πρὸς τοὺς ποιοῦντας τὰ ἔργα οἰκοδομεῖν τὰ τείχη καὶ τὸ ὄρος Σιὼν κυκλόθεν ἐκ λίθων τετραγώνων εἰς ὀχύρωσιν· καὶ ἐποίησαν οὕτως.

I pobegoše inostranci (plaćenici) koji behu u tvrđavama koje sagradi Vakhid,

καὶ ἔφυγον οἱ ἀλλογενεῖς οἱ ὄντες ἐν τοῖς ὀχυρώμασιν, οἷς ᾠκοδόμησε Βακχίδης.

I svaki ostavi mesto svoje i otide u zemlju svoju.

καὶ κατέλιπεν ἕκαστος τὸν τόπον αὐτοῦ καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ.

Ali u Vetsuri ostaše neki koji napustiše Zakon i zapovesti (Božije), jer im to beše utočište.

πλὴν ἐν Βαιθσούρᾳ ὑπελείφθησάν τινες τῶν καταλιπόντων τὸν νόμον καὶ τὰ προστάγματα, ἦν γὰρ αὐτοῖς φυγαδευτήριον.

I ču Aleksandar (Valas) car za obećanja koja posla Dimitrije (V Sotir) Jonatanu, i ispričaše mu o ratovima i junačkim podvizima (τάς άνδραγαθίας) koje učini on i braća njegova, i o trudovima koje imađahu;

Καὶ ἤκουσεν Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεὺς τὰς ἐπαγγελίας, ὅσας ἀπέστειλε Δημήτριος τῷ Ἰωνάθαν, καὶ διηγήσαντο αὐτῷ τοὺς πολέμους καὶ τὰς ἀνδραγαθίας, ἃς ἐποίησεν αὐτὸς καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, καὶ τοὺς κόπους, οὓς ἔσχον,

I reče: "Možemo li naći takvog jednog čoveka? I zato sada učinimo ga prijateljem i saveznikom našim."

καὶ εἶπε· μὴ εὑρήσομεν ἄνδρα τοιοῦτον ἕνα; καὶ νῦν ποιήσομεν αὐτὸν φίλον καὶ σύμμαχον ἡμῶν.

I napisa poslanice i posla mu, sa sledećim rečima, govoreći:

καὶ ἔγραψεν ἐπιστολὰς καὶ ἀπέστειλεν αὐτῷ κατὰ τοὺς λόγους τούτους λέγων·

"Car Aleksandar bratu Jonatanu - da se raduje!

‘Βασιλεὺς Ἀλέξανδρος τῷ ἀδελφῷ Ἰωνάθαν χαίρειν·

Čuli smo za tebe da si čovek moćan junak i dostojan si da nam budeš prijatelj.

ἀκηκόαμεν περὶ σοῦ, ὅτι ἀνὴρ δυνατὸς ἰσχύϊ καὶ ἐπιτήδειος εἶ τοῦ εἶναι ἡμῖν φίλος.

I zato te postavismo danas za prvosveštenika naroda tvojega i da se nazivaš prijateljem carevim - i posla mu porfirni ogrtač i venac zlatni - i da pristaješ uz nas, i da držiš prijateljstvo sa nama."

καὶ νῦν καθεστάκαμέν σε σήμερον ἀρχιερέα τοῦ ἔθνους σου καὶ φίλον βασιλέως καλεῖσθαί σε (καὶ ἀπέστειλεν αὐτῷ πορφύραν καὶ στέφανον χρυσοῦν) καὶ φρονεῖν τὰ ἡμῶν καὶ συντηρεῖν φιλίαν πρὸς ἡμᾶς’.

I obuče Jonatan svetu odeždu sedmoga meseca, godine sto šezdesete*, na praznik Sjenica (σκη νοπηγίας). I sakupi vojsku i napravi mnogo oružja.

καὶ ἐνεδύσατο Ἰωνάθαν τὴν ἁγίαν στολὴν τῷ ἑβδόμῳ μηνὶ ἔτους ἑξηκοστοῦ καὶ ἑκατοστοῦ ἐν ἑορτῇ σκηνοπηγίας καὶ συνήγαγε δυνάμεις καὶ κατεσκεύασεν ὅπλα πολλά.

I ču Dimitrije za te reči (događaje) i ožalosti se, i reče:

Καὶ ἤκουσε Δημήτριος τοὺς λόγους τούτους καὶ ἐλυπήθη καὶ εἶπε·

"Šta smo to učinili da nas je pretekao Aleksandar te uspostavio prijateljstvo s Judejima na utvrđenje (sebi)?

τί τοῦτο ἐποιήσαμεν ὅτι προέφθακεν ἡμᾶς ὁ Ἀλέξανδρος τοῦ φιλίαν καταθέσθαι τοῖς Ἰουδαίοις εἰς στήριγμα;

Napisaću im i ja reči uverljive, i o visokim (počastima), i o poklonima, da mi oni budu na pomoć."

γράψω αὐτοῖς κἀγὼ λόγους παρακλήσεως καὶ ὕψους καὶ δογμάτων, ὅπως ὦσι σὺν ἐμοὶ εἰς βοήθειαν.

I napisa im rečima ovim: "Car Dimitrije narodu Judejskom - da se raduje!

καὶ ἀπέστειλεν αὐτοῖς κατὰ τοὺς λόγους τούτους· ‘Βασιλεὺς Δημήτριος τῷ ἔθνει τῶν Ἰουδαίων χαίρειν.

Pošto ste održali ugovore s nama i ostali u prijateljstvu s nama i niste prišli neprijateljima našim, čusmo to i obradovasmo se.

ἐπεὶ συνετηρήσατε τὰς πρὸς ἡμᾶς συνθήκας καὶ ἐνεμείνατε τῇ φιλίᾳ ἡμῶν καὶ οὐ προσεχωρήσατε τοῖς ἐχθροῖς ἡμῶν, ἠκούσαμεν καὶ ἐχάρημεν.

I sada ostavite i dalje da držite vernost prema nama, i uzvratićemo vam dobročinstvima za ono što nam činite.

καὶ νῦν ἐμμείνατε ἔτι τοῦ συντηρῆσαι πρὸς ἡμᾶς πίστιν, καὶ ἀνταποδώσομεν ὑμῖν ἀγαθὰ ἀνθ᾿ ὧν ποιεῖτε μεθ᾿ ἡμῶν.

I oprostićemo vam davanja mnoga (poreze), i daćemo vam darove.

καὶ ἀφήσομεν ὑμῖν ἀφέματα πολλὰ καὶ δώσομεν ὑμῖν δόματα.

I sada, oslobađam vas i razrešavam sve Judejce od dažbina i poreza soli i od krunskog poreza;

καὶ νῦν ἀπολύω ὑμᾶς καὶ ἀφίημι πάντας τοὺς Ἰουδαίους ἀπὸ τῶν φόρων καὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἁλὸς καὶ ἀπὸ τῶν στεφάνων,

I umesto trećine plodova zemlje i umesto polovine plodova drveća, što mi pripada da uzimam, ostavljam od danas pa nadalje da uzimam od zemlje Judine i od triju pokrajina (νομών) koje su joj pridodate od Samarije i Galileje, i to od današnjeg dana i na sva vremena.

καὶ ἀντὶ τοῦ τρίτου τῆς σπορᾶς καὶ ἀντὶ τοῦ ἡμίσους τοῦ καρποῦ τοῦ ξυλίνου τοῦ ἐπιβάλλοντός μοι λαβεῖν, ἀφίημι ἀπὸ τῆς σήμερον καὶ ἐπέκεινα τοῦ λαβεῖν ἀπὸ τῆς γῆς Ἰούδα καὶ ἀπὸ τῶν τριῶν νομῶν τῶν προστιθεμένων αὐτῇ ἀπὸ τῆς Σαμαρείτιδος καὶ Γαλιλαίας, καὶ ἀπὸ τῆς σήμερον ἡμέρας καὶ εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον.

I Jerusalim nek je svet i slobodan, i područja njegova, od davanja desetka i ostalih dažbina.

καὶ Ἱερουσαλὴμ ἤτω ἁγία καὶ ἀφειμένη καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς, αἱ δεκάται καὶ τὰ τέλη.

Prepuštam i vlast nad tvrđavom u Jerusalimu i dajem je prvosvešteniku, da postavi u njoj ljude koje sam izabere da je čuvaju.

ἀφίημι καὶ τὴν ἐξουσίαν τῆς ἄκρας τῆς ἐν Ἱερουσαλὴμ καὶ δίδωμι τῷ ἀρχιερεῖ, ὅπως ἂν καταστήσῃ ἐν αὐτῇ ἄνδρας, οὓς ἂν ἐκλέξηται αὐτὸς τοῦ φυλάσσειν αὐτήν.

I svaku dušu Judejsku koja je zarobljena iz zemlje Judine u čitavom carstvu mome puštam na slobodu bez otkupa; i svi nek budu oslobođeni od poreza, i (od poreza) za stoku svoju.

καὶ πᾶσαν ψυχὴν Ἰουδαίων τὴν αἰχμαλωτισθεῖσαν ἀπὸ γῆς Ἰούδα εἰς πᾶσαν βασιλείαν μου ἀφίημι ἐλευθέραν δωρεάν· καὶ πάντες ἀφιέτωσαν τοὺς φόρους καὶ τῶν κτηνῶν αὐτῶν.

I svi praznici i subote i novomesečja, i dani (zakonom) određeni, i tri dana pre praznika i tri dana po prazniku, nek budu svi dani besporezni i (dani) otpuštanja svima Judejima koji su u carstvu mojem.

καὶ πᾶσαι αἱ ἑορταὶ καὶ τὰ σάββατα καὶ νουμηνίαι καὶ ἡμέραι ἀποδεδειγμέναι καὶ τρεῖς ἡμέραι πρὸ ἑορτῆς καὶ τρεῖς ἡμέραι μετὰ ἑορτὴν ἔστωσαν πᾶσαι αἱ ἡμέραι ἀτελείας καὶ ἀφέσεως πᾶσι τοῖς Ἰουδαίοις τοῖς οὖσιν ἐν τῇ βασιλείᾳ μου.

I neće imati vlasti niko da naplaćuje ili uznemirava ikoga od njih za bilo koju stvar.

καὶ οὐχ ἕξει ἐξουσίαν οὐδεὶς πράσσειν καὶ παρενοχλεῖν τινα αὐτῶν περὶ παντὸς πράγματος.

I neka se upišu od Judejaca u vojsku carevu trideset hiljada ljudi, i daće im se plata kao što pripada svim vojnicima carevim.

καὶ προγραφήτωσαν τῶν Ἰουδαίων εἰς τὰς δυνάμεις τοῦ βασιλέως εἰς τριάκοντα χιλιάδας ἀνδρῶν, καὶ δοθήσεται αὐτοῖς ξένια ὡς καθήκει πάσαις ταῖς δυνάμεσι τοῦ βασιλέως.

I biće postavljeni neki od njih u velikim carskim utvrđenjima, i drugi od njih postaviće se na poverljive službe carstva; i zapovednici njihovi i starešine neka budu između njih, i neka sleduju za svojim zakonima kao što je odredio car u zemlji Judinoj.

καὶ κατασταθήσεται ἐξ αὐτῶν ἐν τοῖς ὀχυρώμασι τοῦ βασιλέως τοῖς μεγάλοις, καὶ ἐκ τούτων κατασταθήσεται ἐπὶ χρειῶν τῆς βασιλείας τῶν οὐσῶν εἰς πίστιν· καὶ οἱ ἐπ᾿ αὐτῶν καὶ οἱ ἄρχοντες ἔστωσαν ἐξ αὐτῶν καὶ πορευέσθωσαν τοῖς νόμοις αὐτῶν. καθὰ καὶ προσέταξεν ὁ βασιλεὺς ἐν γῇ Ἰούδα.

I tri pokrajine, koje su pridodate Judeji od zemlje Samarije, neka se pridodaju Judeji da se smatraju sjedinjene s njom u jedno, te da ne slušaju drugu vlast osim prvosveštenikove.

καὶ τοὺς τρεῖς νομοὺς τοὺς προστεθέντας τῇ Ἰουδαίᾳ ἀπὸ τῆς χώρας Σαμαρείας προστεθήτω τῇ Ἰουδαίᾳ πρὸς τὸ λογισθῆναι τοῦ γενέσθαι ὑφ᾿ ἕνα, τοῦ μὴ ὑπακοῦσαι ἄλλης ἐξουσίας ἀλλ᾿ ἢ τοῦ ἀρχιερέως.

Ptolemaidu i oblast koja joj pripada dajem kao dar Svetinji (Hrama) u Jerusalimu za nadležne troškove Svetinji.

Πτολεμαΐδα καὶ τὴν προσκυροῦσαν αὐτῇ δέδωκα δόμα τοῖς ἁγίοις τοῖς ἐν Ἱερουσαλὴμ εἰς τὴν προσήκουσαν δαπάνην τοῖς ἁγίοις.

I ja dajem godišnje petnaest hiljada sikala srebra iz dohodaka carevih iz mesta pripadajućih (mi).

κἀγὼ δίδωμι κατ᾿ ἐνιαυτὸν δεκαπέντε χιλιάδας σίκλων ἀργυρίου ἀπὸ τῶν λόγων τοῦ βασιλέως ἀπὸ τῶν τόπων τῶν ἀνηκόντων.

I sve preostalo što (službenici) nisu dali od dugovanja, kao u pređašnjim godinama, od sada će davati za potrebe Doma (Hrama).

καὶ πᾶν τὸ πλεονάζον, ὃ οὐκ ἀπεδίδοσαν οἱ ἀπὸ τῶν χρειῶν, ὡς ἐν τοῖς πρώτοις ἔτεσιν, ἀπὸ τοῦ νῦν δώσουσιν εἰς τὰ ἔργα τοῦ οἴκου.

I još uz to, pet hiljada sikala srebra, koje sam uzimao od dohodaka Svetinje prema godišnjem ubiranju, i to se ostavlja, da to pripada sveštenicima koji vrše službu (τοις λειτουργοϋσι ν).

καὶ ἐπὶ τούτοις πεντακισχιλίους σίκλους ἀργυρίου, οὓς ἐλάμβανον ἀπὸ τῶν χρειῶν τοῦ ἁγίου ἀπὸ τοῦ λόγου κατ᾿ ἐνιαυτόν, καὶ ταῦτα ἀφίεται διὰ τὸ ἀνήκειν αὐτὰ τοῖς ἱερεῦσι τοῖς λειτουργοῦσι.

I oni koji zatraže utočište u Svetinji u Jerusalimu i u svim područjima njegovim, dugujući caru porezu ili neku drugu stvar, neka budu slobodni i oni i sve što je njihovo u carstvu mojem.

καὶ ὅσοι ἐὰν φύγωσιν εἰς τὸ ἱερὸν τὸ ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτοῦ ὀφείλοντες βασιλικὰ καὶ πᾶν πρᾶγμα, ἀπολελύσθωσαν καὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν αὐτοῖς ἐν τῇ βασιλείᾳ μου.

I da se izgrade i obnove radovi oko Svetinje, i trošak će se dati iz dohotka carevog.

καὶ τοῦ οἰκοδομηθῆναι καὶ τοῦ ἐπικαινισθῆναι τὰ ἔργα τῶν ἁγίων, καὶ ἡ δαπάνη δοθήσεται ἐκ τοῦ λόγου τοῦ βασιλέως.

I da se izgrade zidovi Jerusalima i da se utvrdi unaokolo, a trošak će se dati iz dohotka carevog, i da se izgrade zidovi (po gradovima) u Judeji."

καὶ τοῦ οἰκοδομηθῆναι τὰ τείχη Ἱερουσαλὴμ καὶ ὀχυρῶσαι κυκλόθεν, καὶ ἡ δαπάνη δοθήσεται ἐκ τοῦ λόγου τοῦ βασιλέως, καὶ τοῦ οἰκοδομηθῆναι τὰ τείχη τὰ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ’.

Kad pak ču Jonatan i narod ove reči (obećanja), ne poverovaše im niti ih prihvatiše, jer se prisetiše zla velikoga koje (car) učini u Izrailju i kako ih je mnogo ugnjetavao.

Ὡς δὲ ἤκουσεν Ἰωνάθαν καὶ ὁ λαὸς τοὺς λόγους τούτους, οὐκ ἐπίστευσαν αὐτοῖς οὐδὲ ἐπεδέξαντο, ὅτι ἐπεμνήσθησαν τῆς κακίας τῆς μεγάλης, ἧς ἐποίησεν ἐν Ἰσραὴλ καὶ ἔθλιψεν αὐτοὺς σφόδρα.

I većma pristadoše sa Aleksandrom, jer im je on prvi uputio reči miroljubive, i biše njegovi saveznici u sve dane.

καὶ εὐδόκησαν ἐν Ἀλεξάνδρῳ, ὅτι αὐτὸς ἐγένετο αὐτοῖς ἀρχηγὸς λόγων εἰρηνικῶν, καὶ συνεμάχουν αὐτῷ πάσας τὰς ἡμέρας.

I sakupi Aleksandar car veliku vojsku i zavojšti protiv Dimitrija.

Καὶ συνήγαγεν Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεὺς δυνάμεις μεγάλας καὶ παρενέβαλεν ἐξεναντίας Δημητρίου.

I započe rat dva cara, i pobeže tabor Dimitrijev, i gonjaše ga Aleksandar, i nadjača ih;

καὶ συνῆψαν πόλεμον οἱ δύο βασιλεῖς, καὶ ἔφυγεν ἡ παρεμβολὴ Δημητρίου, καὶ ἐδίωξεν αὐτὸν ὁ Ἀλέξανδρος καὶ ἴσχυσεν ἐπ᾿ αὐτούς.

I pojača rat žestoko do zalaska sunca, i pade Dimitrije u onaj dan.

καὶ ἐστερέωσε τὸν πόλεμον σφόδρα, ἕως ἔδυ ὁ ἥλιος, καὶ ἔπεσεν ὁ Δημήτριος ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.

I posla Aleksandar poslanike Ptolomeju caru Egipatskom (VI Filomitoru) sa sledećim rečima, govoreći:

καὶ ἀπέστειλεν Ἀλέξανδρος πρὸς Πτολεμαῖον βασιλέα Αἰγύπτου πρέσβεις κατὰ τοὺς λόγους τούτους λέγων·

"Pošto se povratih u zemlju carstva moga i sedoh na presto otaca mojih, i uzeh vlast, i skrših Dimitrija i ovladah zemljom našom;

‘ Ἐπεὶ ἀνέστρεψα εἰς γῆν βασιλείας μου καὶ ἐκάθισα ἐπὶ θρόνου πατέρων μου καὶ ἐκράτησα τῆς ἀρχῆς, καὶ συνέτριψα τὸν Δημήτριον καὶ ἐπεκράτησα τῆς χώρας ἡμῶν

I započeh s njime borbu, i bi poražen on i vojska njegova od nas; i sedosmo na presto carstva njegovog.

καὶ συνῆψα πρὸς αὐτὸν μάχην, καὶ συνετρίβη αὐτὸς καὶ ἡ παρεμβολὴ αὐτοῦ ὑφ᾿ ἡμῶν, καὶ ἐκαθίσαμεν ἐπὶ θρόνου βασιλείας αὐτοῦ·

I zato, da sklopimo među sobom prijateljstvo, i sada daj mi kćer tvoju za ženu, i postaću ti zet, i daću darove tebi i njoj dostojne tebe."

καὶ νῦν στήσωμεν πρὸς ἑαυτοὺς φιλίαν, καὶ νῦν δός μοι τὴν θυγατέρα σου εἰς γυναῖκα, καὶ ἐπιγαμβρεύσω σοι καὶ δώσω σοι δόματα καὶ αὐτῇ ἄξιά σου’.

I odgovori Ptolomej car, govoreći: "Srećan je dan u koji si se vratio u zemlju otaca tvojih i ceo na presto carstva njihova.

Καὶ ἀπεκρίθη Πτολεμαῖος ὁ βασιλεὺς λέγων· ‘ Ἀγαθὴ ἡμέρα, ἐν ᾗ ἀνέστρεψας εἰς γῆν πατέρων σου καὶ ἐκάθισας ἐπὶ θρόνου βασιλείας αὐτῶν.

I sada, učiniću ti što si (mi) napisao, no dođi mi u Ptolemaidu da vidimo jedan drugoga, i učiniću te zetom, kao što si rekao."

καὶ νῦν ποιήσω σοι ἃ ἔγραψας, ἀλλ᾿ ἀπάντησον εἰς Πτολεμαΐδα, ὅπως ἴδωμεν ἀλλήλους, καὶ ἐπιγαμβρεύσω σοι, καθὼς εἴρηκας’.

I iziđe Ptolomej iz Egipta, on i Kleopatra kći njegova, i dođoše u Ptolemaidu godine sto šezdeset druge*.

Καὶ ἐξῆλθε Πτολεμαῖος ἐξ Αἰγύπτου, αὐτὸς καὶ Κλεοπάτρα ἡ θυγάτηρ αὐτοῦ, καὶ εἰσῆλθον εἰς Πτολεμαΐδα ἔτους δευτέρου καὶ ἑξηκοστοῦ καὶ ἑκατοστοῦ.

I iziđe mu Aleksandar car u susret, i (ovaj) mu dade Kleopatru kćer svoju, i učini svadbu njenu u Ptolemaidi, kao carevi u slavi velikoj.

καὶ ἀπήντησεν αὐτῷ Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεύς, καὶ ἐξέδοτο αὐτῷ Κλεοπάτραν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ καὶ ἐποίησε τὸν γάμον αὐτῆς ἐν Πτολεμαΐδι καθὼς οἱ βασιλεὶς ἐν δόξῃ μεγάλῃ.

I napisa Aleksandar car Jonatanu da mu dođe na susret.

καὶ ἔγραψεν Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεὺς τῷ Ἰωνάθαν ἐλθεῖν εἰς συνάντησιν αὐτῷ.

I otide (Jonatan) sa slavom u Ptolemaidu i susrete dvojicu careva; i dade im srebro i zlato i prijateljima njihovim, i darove mnoge, i steče naklonost njihovu.

καὶ ἐπορεύθη μετὰ δόξης εἰς Πτολεμαΐδα καὶ ἀπήντησε τοῖς δυσὶ βασιλεῦσι· καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς ἀργύριον καὶ χρυσίον καὶ τοῖς φίλοις αὐτῶν καὶ δόματα πολλὰ καὶ εὗρε χάριν ἐναντίον αὐτῶν.

I skupiše se protiv njega ljudi pogubni iz Izrailja, ljudi bezakonici, da bi ga optužili (kod cara), no car im ne obrati pažnju.

καὶ ἐπισυνήχθησαν πρὸς αὐτὸν ἄνδρες λοιμοὶ ἐξ Ἰσραήλ, ἄνδρες παράνομοι, ἐντυχεῖν κατ᾿ αὐτοῦ, καὶ οὐ προσέσχεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς.

I naredi car da skinu Jonatanu odeću njegovu i da mu obuku porfiru, i učiniše tako.

καὶ προσέταξεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐξέδυσαν Ἰωνάθαν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν πορφύραν, καὶ ἐποίησαν οὕτως.

I posadi ga car kraj sebe i reče svojim velikašima: "Prođite s njime posred grada i objavite da niko ne dolazi da govori protiv njega za bilo koju stvar, i da ga niko ne uznemirava iz bilo kog razloga."

καὶ ἐκάθισεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς μετ᾿ αὐτοῦ καὶ εἶπε τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ· ἐξέλθετε μετ᾿ αὐτοῦ εἰς μέσον τῆς πόλεως καὶ κηρύξατε τοῦ μηδένα ἐντυγχάνειν κατ᾿ αὐτοῦ περὶ μηδενὸς πράγματος, καὶ μηδεὶς αὐτῷ παρενοχλείτω περὶ παντὸς λόγου.

I bi kad videše oni tužitelji slavu njegovu, kao što se objavi, i da je ogrnut porfirom, svi pobegoše.

καὶ ἐγένετο ὡς εἶδον οἱ ἐντυγχάνοντες τὴν δόξαν αὐτοῦ, καθὼς ἐκήρυξε, καὶ περιβεβλημένον αὐτὸν πορφύραν, καὶ ἔφυγον πάντες.

I proslavi ga car, i zapisa ga u prve prijatelje, i postavi ga za vojnog zapovednika i upravitelja oblasti (Judeje).

καὶ ἐδόξασεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς καὶ ἔγραψεν αὐτὸν τῶν πρώτων φίλων καὶ ἔθετο αὐτὸν στρατηγὸν καὶ μεριδάρχην.

I vrati se Jonatan u Jerusalim s mirom i veseljem.

καὶ ἐπέστρεψεν Ἰωνάθαν εἰς Ἱερουσαλὴμ μετ᾿ εἰρήνης καὶ εὐφροσύνης.

I u godini sto šezdeset petoj*, dođe Dimitrije (II Nikanor) sin Dimitrija (I Sotira) sa Krita u zemlju otaca svojih.

Καὶ ἐν ἔτει πέμπτῳ καὶ ἑξηκοστῷ καὶ ἑκατοστῷ ἦλθε Δημήτριος υἱὸς Δημητρίου ἐκ Κρήτης εἰς τὴν γῆν τῶν πατέρων αὐτοῦ.

I ču Aleksandar car i ožalosti se veoma i vrati se u Antiohiju (iz Ptolemaide).

καὶ ἤκουσεν Ἀλέξανδρος βασιλεὺς καὶ ἐλυπήθη σφόδρα καὶ ὑπέστρεψεν εἰς Ἀντιόχειαν.

I postavi Dimitrije (II) Apolonija, načelnika nad Celesirijom, (za stratega), i sakupi vojsku veliku i ulogori se u Jamniji. I posla k Jonatanu prvosvešteniku, govoreći:

καὶ κατέστησε Δημήτριος Ἀπολλώνιον τὸν ὄντα ἐπὶ Κοίλης Συρίας, καὶ συνήγαγε δύναμιν μεγάλην καὶ παρενέβαλεν ἐν Ἰαμνείᾳ. καὶ ἀπέστειλε πρὸς Ἰωνάθαν τὸν ἀρχιερέα λέγων·

"Ti se jedini gordiš na nas, a ja bih izvrgnut podsmehu i poruzi radi tebe! I zašto ti vladaš protiv nas u gorama?

‘Σὺ μονώτατος ἐπαίρῃ ἐφ᾿ ἡμᾶς, ἐγὼ δὲ ἐγενήθην εἰς καταγέλωτα καὶ εἰς ὀνειδισμὸν διὰ σέ· καὶ διατί σὺ ἐξουσιάζῃ ἐφ᾿ ἡμᾶς ἐν τοῖς ὄρεσι;

Sada, dakle, ako se uzdaš u vojsku tvoju, siđi na nas u dolinu, i odmerićemo se tamo među sobom, jer je sa mnom vojska iz gradova.

νῦν οὖν εἰ πέποιθας ἐπὶ ταῖς δυνάμεσί σου, κατάβηθι πρὸς ἡμᾶς εἰς τὸ πεδίον, καὶ συγκριθῶμεν ἑαυτοῖς ἐκεῖ, ὅτι μετ᾿ ἐμοῦ ἐστι δύναμις τῶν πόλεων.

Zapitaj i doznaj ko sam ja i ostali koji nam pomažu, i reći će ti: Ne možeš ni na noge stati pred licem našim, jer dva puta biše pobeđeni oci tvoji u zemlji svojoj.

ἐρώτησον καὶ μάθε τίς εἰμι καὶ οἱ λοιποὶ οἱ βοηθοῦντες ἡμῖν, καὶ λέγουσιν· οὐκ ἔστιν ὑμῖν στάσις ποδὸς κατὰ πρόσωπον ἡμῶν, ὅτι δὶς ἐτροπώθησαν οἱ πατέρες σου ἐν γῇ αὐτῶν.

I sada ne možeš odoleti konjici i ovakvoj vojnoj sili u dolini, gde nema kamena ni zaklona ni mesta za bežanje."

καὶ νῦν οὐ δυνήσῃ ὑποστῇναι τὴν ἵππον καὶ δύναμιν τοιαύτην ἐν τῷ πεδίῳ, ὅπου οὐκ ἔστι λίθος οὐδὲ κόχλαξ οὐδὲ τόπος τοῦ φυγεῖν’.

A kada ču Jonatan reči Apolonijeve, potrese se srcem, i izabra deset hiljada ljudi i iziđe iz Jerusalima, i susrete ga Simon brat njegov da mu pomogne.

Ὡς δὲ ἤκουσεν Ἰωνάθαν τῶν λόγων Ἀπολλωνίου, ἐκινήθη τῇ διανοίᾳ καὶ ἐπέλεξε δέκα χιλιάδας ἀνδρῶν καὶ ἐξῆλθεν ἐξ Ἱερουσαλήμ, καὶ συνήντησεν αὐτῷ Σίμων ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐπὶ βοήθειαν αὐτοῦ.

I ulogori se kod Jope, i zatvoriše je oni iz grada, jer beše straža Apolonijeva u Jopi. I napadoše je,

καὶ παρενέβαλεν ἐπὶ Ἰόππην, καὶ ἀπέκλεισαν αὐτὸν ἐκ τῆς πόλεως, ὅτι φρουρὰ Ἀπολλωνίου ἐν Ἰόππῃ, καὶ ἐπολέμησαν αὐτήν.

I uplašivši se otvoriše oni iz grada, i Jonatan zavlada Jopom.

καὶ φοβηθέντες ἤνοιξαν οἱ ἐκ τῆς πόλεως, καὶ ἐκυρίευσεν Ἰωνάθαν Ἰόππης.

I ču to Apolonije, i sakupi tabor od tri hiljade konjice i veliku vojsku i pođe u Azot, kao da će samo proći, i zaokrenu odmah u dolinu zato što imađaše veliku konjicu i uzdaše se u nju.

καὶ ἤκουσεν Ἀπολλώνιος, καὶ παρενέβαλε τρισχιλίαν ἵππον καὶ δύναμιν πολλὴν καὶ ἐπορεύθη εἰς Ἄζωτον ὡς διοδεύων καὶ ἅμα προῆγεν εἰς τὸ πεδίον διὰ τὸ ἔχειν αὐτὸν πλῆθος ἵππου καὶ πεποιθέναι ἐπ᾿ αὐτῇ.

I gonjaše za njim (Jonatan) do Azota, i tu se sukobiše tabori u borbi.

καὶ κατεδίωξεν Ἰωνάθαν ὀπίσω αὐτοῦ εἰς Ἄζωτον, καὶ συνῆψαν αἱ παρεμβολαὶ εἰς πόλεμον.

Ali ostavi Apolonije hiljadu konjanika skrivenih iza njih.

καὶ ἀπέλιπεν Ἀπολλώνιος χιλίαν ἵππον ἐν κρυπτῷ κατόπισθεν αὐτῶν.

I dozna Jonatan da ima zaseda iza njega. I (neprijatelji) opkoliše njegov tabor i izbacivahu strele na narod (vojsku Jonatanovu) od jutra do večera.

καὶ ἔγνω Ἰωνάθαν ὅτι ἔστιν ἔνεδρον κατόπισθεν αὐτοῦ, καὶ ἐκύκλωσαν αὐτοῦ τὴν παρεμβολὴν καὶ ἐξετίναξαν τὰς σχίζας εἰς τὸν λαὸν ἐκ πρωΐθεν ἕως ἑσπέρας·

No narod stajaše kao što zapovedi Jonatan, i umoriše se konjanici njihovi.

ὁ δὲ λαὸς εἱστήκει καθὼς ἐπέταξεν Ἰωνάθαν, καὶ ἐκοπίασαν οἱ ἵπποι αὐτῶν.

Tada Simon uvede svoju vojsku i napade na bojni red, jer konjica (im) beše iznemogla. I biše (neprijatelji) slomljeni od njega, i pobegoše,

καὶ εἵλκυσε Σίμων τὴν δύναμιν αὐτοῦ καὶ συνῆψε πρὸς τὴν φάραγγα, ἡ γὰρ ἵππος ἐξελύθη, καὶ συνετρίβησαν ὑπ᾿ αὐτοῦ καὶ ἔφυγον.

I konjica se razbeže po dolini. I pobegoše u Azot i uđoše u Vit Dagon, idolište njihovo, da se spasu.

καὶ ἡ ἵππος ἐσκορπίσθη ἐν τῷ πεδίῳ, καὶ ἔφυγον εἰς Ἄζωτον καὶ εἰσῆλθον εἰς Βηθδαγὼν τὸ εἰδωλεῖον αὐτῶν τοῦ σωθῆναι.

I zapali Jonatan Azot i gradove oko njega, i uze plen njihov; i hram Dagona i pobegle u njega zapali ognjem.

καὶ ἐνεπύρισεν Ἰωνάθαν τὴν Ἄζωτον καὶ τὰς πόλεις τὰς κύκλῳ αὐτῆς καὶ ἔλαβε τὰ σκῦλα αὐτῶν καὶ τὸ ἱερὸν Δαγὼν καὶ τοὺς συμφυγόντας εἰς αὐτὸ ἐνεπύρισε πυρί.

I palih od mača sa spaljenima beše oko osam hiljada ljudi.

καὶ ἐγένοντο οἱ πεπτωκότες μαχαίρᾳ σὺν τοῖς ἐμπυρισθεῖσιν εἰς ἄνδρας ὀκτακισχιλίους.

I otide odande Jonatan i utabori se na Askalon, i iziđoše oni iz grada na susret njemu sa slavljem velikim.

καὶ ἀπῇρεν ἐκεῖθεν Ἰωνάθαν καὶ παρενέβαλεν ἐπὶ Ἀσκάλωνα, καὶ ἐξῆλθον οἱ ἐκ τῆς πόλεως εἰς συνάντησιν αὐτῷ ἐν δόξῃ μεγάλῃ.

I vrati se Jonatan u Jerusalim sa onima oko njega, noseći plen mnogi.

καὶ ἐπέστρεψεν Ἰωνάθαν εἰς Ἱερουσαλὴμ σὺν τοῖς παρ᾿ αὐτοῦ ἔχοντες σκῦλα πολλά.

I bi, kad ču Aleksandar car ove reči (događaje), odluči da još više proslavi Jonatana.

καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεὺς τοὺς λόγους τούτους, καὶ προσέθετο δοξάσαι τὸν Ἰωνάθαν.

I posla mu zlatnu kopču, kao što je običaj davati srodnicima carevim; i dade mu Akaron i sve područje njegovo u nasleđe.

καὶ ἀπέστειλεν αὐτῷ πόρπην χρυσῆν, ὡς ἔθος ἐστὶ δίδοσθαι τοῖς συγγενέσι τῶν βασιλέων, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὴν Ἀκκαρὼν καὶ πάντα τὰ ὅρια αὐτῆς εἰς κληροδοσίαν.